Ultrason Nedir? Nasıl Çekilir? Ne İşe Yarar?

Ultrason

Ultrason ses dalgalarının yardımı ile kullanılabilen görüntüleme yöntemlerinden biridir. İç organların ya da dokuların görüntülenmesi, olası problemlerin tespit edilmesi amacıyla kullanılan bu görüntüleme yönteminden gebelik takibinde de sıklıkla faydalanılıyor. Ultrasonda X ışınlarının kullanılmadığını ve bu görüntüleme yönteminin sağlığa herhangi bir zararının olmadığını da belirtmeliyiz. Ultrasonun nerelerde kullanıldığını, çeşitlerinin neler olduğunu ve benzer konuları da ele alacağız. Öncesinde nasıl çekildiği sorusunun yanıtını aktaralım.

Ultrason Nasıl Çekilir?

Bu işlemde özel olarak tasarlanan bir cihaz kullanılıyor. Cihaza monte edilmiş olan özel aparat, görüntülemek istenen bölgeye doğrudan temas ediyor. Cilde doğrudan temas eden aparat prob olarak adlandırılır. Diğer parçanın ise ses dalgalarını görüntüye dönüştürme özelliği bulunur. Bu görüntü de ultrason cihazı tarafından monitöre yansıtılır. Görüntüleme öncesinde prob bölümünün vücutta temas edeceği yere özel jel sürülür. Bu jel de cilde ya da sağlığa zararı olan bir madde değildir. Bu arada monitörün görüntüyü gerçek zamanlı olarak aktardığını da belirtmek gerekir.

Ultrason Nerelerde Kullanılır?

Çoğunlukla gebelik takibinde ultrason ile görüntüleme ön plana çıkıyor. Ancak bu yöntem tıbben çok sayıda farklı alanda da kullanılıyor. Özellikle endoskopi yöntemi ile erişiminin mümkün olmadığı vücut bölgelerinde, organlarda, lezyon ve dokuların incelenmesi gerektiğinde ultrasonun devreye girdiğini söyleyebiliriz. Karın boşluğunda bulunan organların genel hatlarının incelenmesi ya da meme taramasının yapılması gibi amaçlarla da ultrasondan faydalanılıyor. Ultrasondan sıklıkla faydalanılan alanlara şu örnekler verilebilir:

  • Gebeliklerde bebeğin sağlık durumunun gözden geçirilmesi
  • Enfeksiyonların belirlenmesi
  • Kalbin çalışma düzeninin incelenmesi
  • Safra kesesi taşlarının tespit edilmesi
  • Tiroit bezi hastalıklarının incelenmesi
  • Kas hastalıklarının gözden geçirilmesi
  • Meme ya da benzeri dokularda tümör mevcudiyetinin değerlendirilmesi
  • Prostat ya da genital bölge hastalıklarının araştırılması
  • Kist ya da biyopsi tedavilerinde uygulanan girişimlerin görüntülenmesi

Elbette ultrasonun tercih edildiği amaçlar sadece yukarıda sıraladıklarımızdan ibaret değildir. Gerekli görülen her alanda bu görüntüleme tetkiki tercih edilebilir.

4 Boyutlu Ultrason Nedir?

3 boyutlu olan ultrasonun tek kare fotoğraf şeklinde değil, hareketli bir görüntü şeklinde olması 4D ya da 4 boyutlu ultrason olarak adlandırılıyor. Yapılan işlem ile 4 boyutlu ultrasonun da elde edilebildiğini söyleyebiliriz. Bu yöntemin hamilelikte büyük bir önem taşıdığını da belirtmeliyiz. Anne karnındaki bebekte anomalilerin olması durumunda bu yöntemle tespit edilmesi mümkün olabiliyor. Bebeğin cinsiyetinin erken dönemde öğrenilmesinde de bu yöntem devreye girebiliyor. Fetal kalp hareketleri ve fetal davranışların tespit edilmesi, yüz deformitelerinin belirlenmesi işlemlerinde de 4D ultrason kullanıldığını söyleyebiliriz.

Ultrason Çeşitleri Nelerdir?

Sıklıkla kullanılan ultrason çeşitlerini şu şekilde sıralamak mümkün:

  • Pelvik Ultrasonografi

Hem hamileliğin ilerleyen dönemlerinde hem de rahim ve yumurtalıkların değerlendirilmesi gerektiğinde tercih edilen bir yöntemdir. İdrara sıkışık bir durumda ultrason görüntülemesi gerekebilir. Kısa sürede tamamlanan bir işlemdir.

  • Abdominal Ultrasonografi

Bu yöntem farklı tekniklerle uygulanabiliyor. Safra kesesi, böbrek, mide, bağırsak, prostat, karaciğer gibi organların görüntülenmesi gerektiğinde tercih edilen yöntem, hamilelik döneminde de devreye girebiliyor.

  • Transvajinal Ultrasonografi

Çoğunlukla kadın üreme organlarının durumunun incelenmesinde tercih edilen bir ultrasonografi yöntemidir. Bu işlemde prob vajina içerisine yerleştirilir ve bu sayede daha net bir görüntü alma imkanı doğar.

Gebelerde Ultrason Kaçıncı Haftada Yapılmalıdır?

gebelikte ultrason

Öncelikle sağlıklı bir gebelikten söz edebilmek için gebelik testinin pozitif çıkması yeterli değildir. Uygun gebelik haftasında yapılan ultrason ile gebelik kesesinin görünebilmesi gerekiyor. Bu nedenle hamileliğin erken dönemlerinde söz konusu görüntüleme yönteminden faydalanılır. Rutin gebelik kontrollerinde de yine bu görüntüleme yönteminin devreye girebildiğini belirtmeliyiz. Anne karnındaki bebeğin gelişiminin değerlendirilmesi için belirli periyotlarla söz konusu metodun uygulanması gerekebiliyor.

Bilgi sahibi olun –> Yüksek Riskli Gebelik

Gebelikte Renkli Ultrason Gerekli Mi?

Renkli doppler yani toplumda bilinen adıyla renkli ultrason anne karnındaki bebeğin kan damarlarında ve kalbinde mevcut olan kan akımının görüntülenmesini sağlar. Bu nedenle bebeğin sağlığına dair önemli bilgiler almaya da olanak tanır. Ayrıca renkli ultrasonun aşağıdaki durumlarda da tercih edilebileceğini belirtmeliyiz.

  • Rahim içinde gelişim geriliklerinin tespit edilmesi
  • Bebeklerde olası anomalilerin belirlenmesi
  • Çoğul gebeliklerde bebeklerdeki gelişimin eşit olup olmadığının belirlenmesi
  • Kalp ritmi bozukluklarının tespit edilmesi
  • Gebelikte preeklampsi, eklampsi ve hellp gibi çeşitli durumların tespit edilebilmesi

Bu konuda sorularınızı yorum bölümüne yazabilirsiniz.

Bilgi sahibi olun –> Detaylı Ultrason

Yorum Yapabilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

rahim kanseri nedir

Rahim Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Rahim kanseri ya da bir diğer adıyla uterus kanseri maalesef kadılar arasında oldukça yaygındır. Bu kanser rahmin …

kahve kısırlık yapar mı

Kafein Kısırlık Yapar mı? Zararları Var mı?

Kafein ve kısırlık arasındaki bağlantı özellikle bebek sahibi olmak isteyen çiftlerin merak ettiği hususlar arasında …

vulva kanseri nedir

Vulva Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Kadınlarda yaygın görülen kanser türlerinden biri de vulva kanseridir. Vulva, vücuttaki diğer bölgelerle kıyaslandığında …